Çok Hatlı Kanal Basınç Kaybı ve Fan Basıncı Hesabı
Fandan en uzak (kritik) menfeze kadar olan kanal yolunu hatlara bölün: her hattın debisini, ölçüsünü, uzunluğunu ve üzerindeki özel parça sayılarını girin. Hesap her hat için sürtünme ve yerel kayıpları bulur, cihaz ve menfez kayıplarını ekleyip emniyet payıyla önerilen fan statik basıncını verir.
Kullanılan formüller
Sürtünme: Δp_s = (f / Dh) · (ρv²/2) · L, f Colebrook-WhiteYerel kayıp: Δp_y = Σ(nᵢ · ζᵢ) · ρv²/2ζ 90° dirsek: kutu 0,21 / yuvarlak 0,24 — kutu: yarıçaplı R/W = 1,0 (ASHRAE CR3-1); yuvarlak: 5 parçalı R/D = 1,5 (CD3-9)ζ Ayrılma / T (branşa sapma): kutu 0,7 / yuvarlak 0,7 — 90° branş çıkışı, branş tarafı, vb/vc ≈ 1 (SR5 / SD5 serisi ortalama)ζ Daralma (konik): kutu 0,05 / yuvarlak 0,05 — konik daralma θ ≤ 45° (SR4 / SD4)ζ Genişleme (konik): kutu 0,3 / yuvarlak 0,3 — konik genişleme θ ≈ 30°, A₁/A₀ ≈ 2 (SR4-1 / SD4-1)ζ S parçası (ofset): kutu 0,3 / yuvarlak 0,3 — 2 × 45° dirsekli ofsetζ Pantolon (Y ayrılma): kutu 0,3 / yuvarlak 0,3 — simetrik Y ayrılma, kol tarafıζ Flex dirsek 90°: kutu 1 / yuvarlak 1 — gergin flexible kanal, R/D ≈ 1ζ Volüm damperi (tam açık): kutu 0,5 / yuvarlak 0,2 — kutu: karşıt kanatlı (CR9-4); yuvarlak: kelebek (CD9-1), tam açıkζ Yangın damperi (açık): kutu 0,4 / yuvarlak 0,4 — kanat hava akımında, tipik katalog ortalamasıFan statik basıncı: p_fan = (Σ Δp_s + Σ Δp_y + Δp_menfez + Δp_panjur + Δp_filtre + Δp_batarya + Δp_diğer) · (1 + emniyet)1 mmSS = 9,80665 Pa
- ASHRAE Handbook — Fundamentals, Duct Design ve Duct Fitting Database (ζ değerleri)
- SMACNA HVAC Systems Duct Design, Appendix A (kayıp katsayıları)
- TS EN 13779 / TS EN 16798-3 (fan ve SFP değerlendirmesi)
Fan basıncı neden yalnızca en uzun hatla hesaplanır?
Fan, en yüksek dirence sahip yol (kritik yol) için yeterli basıncı verirse diğer kollar da beslenir; daha kısa kollardaki fazla basınç volüm damperleriyle kısılarak dengelenir. Bu yüzden kritik yol seri olarak toplanır.
Filtre kaybını hangi değerle almalıyım?
Fan seçiminde filtrenin ortalama (başlangıç ile önerilen son basıncın ortalaması) değeri kullanılır; fan, filtre kirlenince de debiyi sağlayabilmelidir. Değişken devirli fanlarda son basınç kontrolü ayrıca yapılmalıdır.
mmSS ile Pa arasındaki ilişki nedir?
1 mmSS (milimetre su sütunu) 9,80665 Pa’dır. Eski fan kataloglarında basınç mmSS, yenilerinde Pa olarak verilir; 100 Pa ≈ 10,2 mmSS.
Hesabı projeye dönüştürelim.
Ön hesap sonucunuzu ekibimizle paylaşın; keşif, projelendirme ve uygulama teklifini hazırlayalım.