Baca Çapı Hesabı (Pratik Ön Boyutlandırma)
Doğal çekişli tek bağlantılı bir bacanın ön boyutlandırması: sıcak baca gazı ile dış hava arasındaki yoğunluk farkının oluşturduğu çekiş, bacadaki sürtünme ve yerel kayıplar ile kazan çıkışında gereken çekişi karşılayacak en küçük iç çap bulunur ve standart çapa yuvarlanır. Bu bir pratik hesaptır; kesin tasarım TS EN 13384-1’e göre (gaz soğuması, yoğuşma ve sıcaklık şartlarıyla) yapılmalıdır.
Kullanılan formüller
Baca gazı debisi: ṁ = m_f · Q_kazan / ηTeorik çekiş: p_H = H · g · (ρ_hava − ρ_gaz), ρ = p / (R · T), R_gaz ≈ 288 J/(kg·K)Hız: w = ṁ / (ρ_gaz · π D²/4)Kayıp: p_R = (f · H / D + Σζ) · ρ_gaz · w² / 2 (f: Colebrook-White)Şart: p_H − p_R(D) ≥ p_W → en küçük D ikiye bölme ile bulunur
- TS EN 13384-1 Bacalar — ısıl ve akışkanlar dinamiği hesap yöntemleri (tek bağlantılı)
- TS EN 13384-2 Çok bağlantılı bacalar
- TS EN 1443 Bacalar — genel kurallar
- TS 11389 / Gaz dağıtım şirketi teknik şartnameleri (bina içi baca)
Baca çapı kazan çıkışından küçük olabilir mi?
Hayır. Baca ve duman kanalı kesiti kazanın baca bağlantı ağzından küçük olmamalıdır. Hesap daha küçük çap verse bile kazan ağız ölçüsü alt sınırdır.
Baca neden fazla büyük seçilmemeli?
Kesit büyüdükçe gaz hızı düşer, baca gazı daha çok soğur. Gaz sıcaklığı çiy noktasının altına inerse bacada yoğuşma, korozyon ve çekiş zayıflaması olur. Bu nedenle gaz hızı 0,5 m/s’nin altına düşürülmemelidir.
Yükseklik baca çapını nasıl etkiler?
Çekiş yükseklikle doğru orantılı artar; yüksek bacada aynı kazan için daha küçük çap yeterli olur. Ancak sürtünme kaybı da yükseklikle arttığından ilişki doğrusal değildir.
Hesabı projeye dönüştürelim.
Ön hesap sonucunuzu ekibimizle paylaşın; keşif, projelendirme ve uygulama teklifini hazırlayalım.